Skovlund Mølle is geen plek waar de geschiedenis met de wieken in de lucht staat. Het interessante is juist de afwezigheid: hier in het centrum lag de molen als onderdeel van een klein, dicht opeengepakt werkgebied met molenhuis en coöperatieve zuivelfabriek. Archiefoto's maken het mogelijk de functies naast elkaar te plaatsen en je voor te stellen hoeveel dagelijks leven er op enkele meters bijeen was.
De molen kwam van Rotviggård en werd verplaatst naar Skovlund by, waar hij een andere rol kreeg dan de open veldmolen. In de late bedrijfsjaren wordt hij aangeduid als Skovlund Havregryns-Mølle. Een luchtfoto toont hem zonder wieken, maar met een eigen schoorsteen; volgens de archiefbeschrijving was er vermoedelijk nog productie gaande, omdat er rook te zien is.
Het gebied vertelt ook over de verbindingen die een dorp praktisch maakten: de woning van de molenaar aan Ansagervej 1 was via een tussenbouw verbonden met de molen, en de vroege geschiedenis van de coöperatieve winkelvereniging is verbonden met het molenhuis bij de zuivelfabriek. De molen kwam abrupt aan zijn einde door een nachtelijke brand, maar zijn sporen liggen nog altijd in de relaties tussen weg, werk en alledaagse logistiek.
De foto toont de familie Escherich rond Skovlund Mølle: Niels Houlrichsen Escherich, Karoline Frederikke en de kinderen Nikolaj Peder, Henry Laurids, Marie, Esther en Ane Margrethe. In 1925 staat Niels geregistreerd met “molenbedrijf en veevoer”, en het gezin woonde op de molen.
Het was niet alleen een thuis. De volkstelling vermeldt ook een chauffeur op de locatie, en later werd Henry Laurids geregistreerd als molenaarsknecht. De familiefoto staat daarom dicht bij het dagelijkse leven van de molen als werkplek.
Op de foto is Skovlund Mølle bijna verborgen: slechts een klein deel van de wieken is boven de nok van Skovlund Andelsmejeri te zien. Juist dat detail laat zien hoe dicht molen, zuivelfabriek en handel rond Mellemvej bij elkaar lagen.
Links staat een benzinepomp, rechts een fiets bij de coöperatieve winkel. Een luchtfoto uit 1947 plaatst de havermoutmolen direct achter de zuivelfabriek, en Mellemvej maakte destijds een bocht langs het molenhuis en verder achter de zuivelfabriek langs.
Op de foto ligt de ruïne van Skovlund Mølle helemaal links. Men vermoedt dat de oorzaak van de brand een molenmachine was die te warm werd; in het droge houtwerk ontwikkelde het vuur zich binnen enkele minuten tot een zee van vlammen.
De korenmolen van Skovlund brandde in 1949 af en werd niet herbouwd. De brandplek werd daarmee het punt waar de rol van de molen als werkplaats in het stadscentrum ophield.
Hier is de molen geen romantisch silhouet, maar voedselproductie. Marie, Esther en Anne Margrethe Escherich zijn op weg naar het werk, waar de havermout werd afgevuld en verpakt als “Vitus Havregryn”.
In 1940 wordt de plek genoemd als vlokkenfabriek: Henry Laurids Eschrich was molenaarsgezel, en Marie Eschrich stond vermeld als vlokkenverpakster. De foto toont daarom het laatste deel van het proces, nadat de haver was gereinigd, warmtebehandeld, gepeld en gewalst.
