710 mAnsager in de jaren 1950 gezien vanuit kinderperspectief
Jeugdherinneringen geven levendige achtergrond bij het dagelijks leven in de stad in de jaren 1950, maar bieden vooral begrip, niet de plek zelf.
Vestkysten 27. november 1918
De mysterieuze gebeurtenis in de barak in Ansager en de schandalige traagheid van de politie bij het onderzoek.
Ansager, dinsdag
Eindelijk kon dinsdagavond tegen half zes, nadat het lichaam van de oude arbeider Peder Knudsen drie - drie - etmalen had gelegen, sinds het ongeluk of het misdrijf had plaatsgevonden, het wettige lijkschouwonderzoek worden verricht. Men schijnt dus niet bijzonder veel haast te hebben gemaakt om tot op de bodem te komen van deze merkwaardige en hoogst mysterieuze zaak, die niet zonder reden de gemoederen daar in de streek sterk in beweging heeft gebracht. Het was natuurlijk geheel donker op dit late tijdstip, toen gerechtsdienaar Miihlensteth-Riis en districtsarts Jakobsen Varde, vergezeld door politieagent Andersen, de plaats van het gebeurde bereikten.
Bij het licht van een fietslantaarn werd het terrein rondom de barak onderzocht, maar dit was inmiddels al zo platgelopen door de vele nieuwsgierigen die in de afgelopen drie dagen ter plaatse waren geweest, dat men daarin geen sporen kon vinden die het een of het ander konden bevestigen. De districtsarts onderzocht vervolgens het lichaam, maar kon onder de plaatselijke omstandigheden of bij de gebrekkige verlichting uiteraard geen absoluut oordeel vormen over de vraag of de slag, waarvan het lichaam zulke angstaanjagende sporen droeg en die in samenhang met de sterke nachtvorst de dood had veroorzaakt, afkomstig was van een val of dat die door geweld was toegebracht.
Bij een voorlopige inschatting was de districtsarts geneigd te menen dat de zware verwondingen in het gezicht het gevolg waren van een ongeluk, maar om zo mogelijk volledige duidelijkheid te krijgen, werd besloten dat het lichaam naar Varde moest worden gebracht en daar aan een autopsie moest worden onderworpen. Het zou prettig zijn als het overlijden het gevolg was van een ongeluk en niet van een misdaad, en voor de bewoners zou het misschien geruststellend werken als men bij de autopsie tot die conclusie kwam, maar dan wel alleen als men tegelijk de portemonnee en het geld kon vinden, waarvan men zo zeker is dat de overledene in het bezit zou zijn geweest.
Afgelopen zondag heeft de dorpsbewaker het lichaam onderzocht om die te vinden, en maandag zocht een zwager van de overledene naar het geld, en dinsdagavond bij de autopsie doorzocht de districtsarts zijn zakken, maar telkens zonder enig positief resultaat. Het enige waardevolle dat men bij hem vond, was zijn horloge, dat aan de zwager werd overhandigd.
Wanneer het lichaam nu morgen, woensdag, naar Varde wordt gebracht, mag men wel aannemen dat de politie in de barak tussen al het rommel en in het bed een grondig onderzoek instelt om zo mogelijk het fatale geld te vinden. En als dat niet wordt gevonden, zal men zich niet aan de gedachte kunnen onttrekken dat men hier te maken heeft met een gewelddadige aanval, om het in een milde uitdrukking te zeggen.
De autopsie
Na de autopsie werden verschillende personen verhoord, zonder dat men echter veel verder kwam. Er werd meegedeeld dat de overledene Peter Knudsen in Lerskov is geboren op 12 juli 1848 en dus 70 jaar oud was. Hij had op zaterdag in Skovlund gewerkt en was met een van de koetsiers van het bedrijf naar huis naar Ansager gereden, waar zij tegen zessen waren aangekomen.
De gerechtsdienaar en de districtsarts keerden meteen na de autopsie en het verhoor terug naar Varde, terwijl politieagent Andersen tot morgen in Ansager blijft om het verdere noodzakelijke te regelen bij het vervoer van het lichaam naar Varde en vermoedelijk de barak te onderzoeken.
Een verklaring van de politie.
Wij hebben de districtsrechter opgezocht om naar de mening van de politie over de voorgevallen gebeurtenis te vragen. De districtsrechter was echter in de rechtbank, en daarom spraken wij met de ambtenaar, die samen met de districtsarts de lijkschouw heeft verricht. Iets met zekerheid zeggen is niet mogelijk vóór de autopsie, maar alles wijst op een ongeluk. Het bankboekje van de overledene werd in de barak gevonden.
Maar het geld dat de overledene had ontvangen?
Ja, dat is nog niet gevonden, maar vandaag is de politieagent er op uit. Het lichaam wordt weggehaald en dan kan hij pas de barak gaan onderzoeken. Het lichaam wordt vandaag naar het ziekenhuis in Varde gebracht en daar wordt de autopsie verricht.
Wanneer?
Waarschijnlijk morgen.
Ook de verklaringen van de districtsarts komen erop neer dat er naar alle waarschijnlijkheid sprake is van een ongeluk. Er zijn duidelijke sporen van aarde en vuil op de kleding en handen te zien, wat erop wijst dat de overledene de helling heeft beklommen, zegt districtsarts Jacobsen. De wond op het hoofd komt overeen met het feit dat hij het tegen de grond heeft gestoten.
Het verloop van het ongeluk is vermoedelijk dat de overledene thuiskwam, zijn overjas ophing en naar buiten ging. Daar is hij in elkaar gezakt. Hij is opnieuw de barak binnengekomen en is, bedwelmd door de slag of door een andere oorzaak, op de vloer neergevallen. Het lichaam zal echter worden geautopsieerd, maar zoals gezegd koester ik geen twijfel dat hier sprake is van een ongeluk.
Schandalige traagheid van de politie
Wij menen dat het de scherpste afkeuring verdient dat de politieautoriteiten deze zaak met zo'n schandalige traagheid hebben behandeld als hier het geval is. De politie kon vooraf niet weten hoe de zaak in elkaar zat. Toch liet men dag na dag na om iets werkelijk te ondernemen voor de opheldering van de zaak. En dat staat vast: als er sprake is van moord, dan heeft de ongelooflijke traagheid van de politie de ontdekking daarvan in ieder geval uiterst bemoeilijkt. De bevolking van de streek heeft geen baat bij zulk optreden van de politie.
Wordt vervolgd ...